Genetyka
Start
Fundamenty
Od zera ›
Komórka, DNA, gen i chromosom — cztery różne rzeczy Jak komórka kopiuje DNA i dlaczego się dzieli Jak cały organizm powstaje z jednej komórki Kopia DNA, komórki, zarodka i organizmu — nie to samo Jak biolog projektuje eksperyment Jak wygląda praca w laboratorium biologicznym Jak wygląda praca bioinformatyka Kontrola, próba odniesienia i niepewność wyniku
Punkt wejścia ›
Mapa klonowania i medycyny regeneracyjnej Co właściwie znaczy „klonowanie” Genom to nie cały organizm Totipotencja, pluripotencja i multipotencja Cykl komórkowy, ploidalność i ilość DNA Od genu do białka: transkrypcja, splicing, translacja i regulacja
Historia przełomów ›
Gurdon i doświadczenia z transferem jądra Dolly: co naprawdę było przełomem Od myszy i bydła do makaków Yamanaka i powstanie iPSC
Deekstynkcja i granice odtwarzania ›
Dlaczego nie da się odtworzyć dinozaura z Parku Jurajskiego Co wymarłego można próbować odtworzyć: materiał, czas, koszt i granice
Genetyka i genomika
Genetyka ogólna ›
Gen, locus, allel, genotyp i fenotyp Warianty genomu: SNV, indele, CNV i zmiany strukturalne Mejoza, rekombinacja, sprzężenie i haplotypy Dziedziczenie mendlowskie i czytanie rodowodów Penetracja, ekspresywność, plejotropia i epistaza Cechy wieloczynnikowe, odziedziczalność i wyniki poligenowe Genetyka populacji: Hardy–Weinberg, dryf, dobór, migracja i struktura
Genetyka rozwoju ›
Genetyka rozwoju: jak zygota buduje plan organizmu Od zygoty do blastocysty Jak komórka wybiera swoją tożsamość
Odczyt genomu ›
Od próbki do sekwencji Biblioteka sekwencyjna: fragmentacja, adaptery, indeksy i amplifikacja Sanger, krótkie i długie odczyty Sekwenatory: architektura instrumentu, materiały zużywalne, run i jakość Platformy krótkich odczytów: co naprawdę mierzy sekwenator Sekwencjonowanie nanoporowe Pokrycie, mapowalność, duplikaty i bias referencji Variant calling: od FASTQ do listy kandydatów Od surowego wariantu do wyniku potwierdzonego Składanie i adnotacja genomu Transkryptomika single-cell i spatial Jak czyta się epigenom
Edycja genomu ›
Edycja ludzkiej linii zarodkowej Plazmidy, kasety ekspresyjne i wektory CRISPR-Cas9: zasada działania Naprawa DNA po edycji genomu: NHEJ, MMEJ i HDR Base editing, prime editing i granice edycji Knock-out, knock-in, represja i aktywacja genu Projekt edycji: od celu biologicznego do oczekiwanego allelu Transfekcja, elektroporacja i transdukcja Wektory wirusowe i niewirusowe systemy dostarczania Izolacja i kwalifikacja zmodyfikowanego klonu On-target, off-target i duże zmiany strukturalne Edycja ex vivo i in vivo Edycja RNA Edycja epigenomu bez zmiany sekwencji DNA
Genetyka sądowa ›
Od śladu biologicznego do profilu DNA STR, SNP, chromosom Y i mtDNA w identyfikacji PCR, elektroforeza kapilarna i sekwencjonowanie w genetyce sądowej Degradacja, kontaminacja, transfer i DNA śladowe Mieszaniny DNA, drop-in, drop-out i artefakty Iloraz wiarygodności i błąd prokuratorski Genotypowanie probabilistyczne: możliwości i ograniczenia Pokrewieństwo, osoby zaginione i identyfikacja ofiar Fenotypowanie i genealogia śledcza Bazy profili DNA, prywatność i polskie ramy prawne
Klonowanie
Mechanizmy ›
Dzielenie zarodka a SCNT SCNT krok po kroku Oocyt jako maszyna do przeprogramowania Bariery epigenetyczne w SCNT Imprinting, mitochondria i chromosom X Łożysko, ciąża i large offspring syndrome Międzygatunkowy transfer jądra: zgodność jądra, oocytu, mitochondriów i łożyska Telomery, starzenie i zdrowie klonów
Gatunki i protokoły ›
Klonowanie bydła: oocyty z rzeźni, dojrzewanie in vitro, ciąża i potomstwo Klonowanie świń: SCNT, edycja wielogenowa i modele biomedyczne Klonowanie koni, mułów i osłów: biologia rozrodu koniowatych Klonowanie psów i kotów: dlaczego pies jest technicznie trudniejszy SCNT u naczelnych: wrzeciono, epigenom, trofoblast i wyniki z lat 2018–2024 Dlaczego ptaków nie klonuje się metodą SCNT stosowaną u ssaków Klonowanie owiec i kóz Klonowanie myszy, szczurów i królików Klonowanie gatunków dzikich i zagrożonych
Zastosowania i granice ›
Klonowanie w hodowli zwierząt Klony jako modele biomedyczne Komercyjne klonowanie zwierząt domowych Klonowanie w ochronie gatunków Dlaczego gatunki reagują inaczej na SCNT Dobrostan zwierząt w klonowaniu
Człowiek i granice ›
Klonowanie reprodukcyjne i „terapeutyczne” Ludzkie ntESC: co rzeczywiście uzyskano po transferze jądra Twierdzenia o sklonowaniu człowieka: Clonaid, Zavos, Antinori i standard dowodu Dlaczego nie klonuje się ludzi Klon to nie „drugi ten sam człowiek”
Regeneracja
Komórki macierzyste ›
Rodzaje komórek macierzystych Jak powstają iPSC iPSC a embrionalne komórki macierzyste Różnicowanie kierowane Bezpośrednia konwersja komórek Terapie autologiczne i allogeniczne Jakość i bezpieczeństwo linii iPSC
Modele tkanek ›
Organoidy, sferoidy i assembloidy Organoidy jako modele chorób i leków Organoidy mózgowe bez sensacji Modele zarodka z komórek macierzystych Narząd na chipie Od modelu do dowodu klinicznego
Regeneracja narządów ›
Regeneracja serca i mięśnia sercowego Regeneracja nerki Regeneracja wątroby i dróg żółciowych Trzustka i komórki beta Skóra i jej substytuty Rogówka i powierzchnia oka Regeneracja płuca Kość i chrząstka
Inżynieria tkankowa ›
Macierz zewnątrzkomórkowa i rusztowania Hydrożele i biomateriały Decellularyzacja i recellularyzacja Biodruk 3D Unaczynienie i perfuzja Dojrzewanie tkanek w hodowli Skalowanie, integracja i unerwienie
Drogi do terapii ›
Regeneracja natywna: uruchomić naprawę organizmu Terapie komórkowe: co już działa, a co jest eksperymentem Ksenotransplantacja narządów Chimery i blastocyst complementation Od laboratorium do produktu ATMP
Warsztat
Wejście do dziedziny ›
Zawody w klonowaniu i medycynie regeneracyjnej Fizyk, chemik lub informatyk w biologii Plan nauki na pierwszy rok Laboratorium czy bioinformatyka Jak czytać publikacje biologiczne Portfolio bez własnego laboratorium Jak laboratorium biologiczne zarabia: grant, usługa, CRO, core facility i produkt
Bioinformatyka ›
Linux, Git, Python i R: co do czego służy FASTA, FASTQ, BAM i VCF Bazy danych dla biologa NCBI, ENA i DDBJ: jeden archiwalny ekosystem sekwencji Ensembl i UCSC Genome Browser: jak czytać genom w kontekście ClinVar, gnomAD i ClinGen: od wariantu do siły dowodu GEO, SRA i Expression Atlas: gdzie trafiają dane omiczne Human Cell Atlas, CELLxGENE i atlasy single-cell Addgene i repozytoria materiału biologicznego: od rekordu do próbki Workflow i kontrola jakości danych Moc obliczeniowa i przechowywanie danych AI w biologii bez skrótów myślowych
Hodowla i bankowanie komórek ›
Podstawy hodowli komórkowej Wyposażenie laboratorium komórkowego Inkubatory CO₂ Liczenie i żywotność komórek Kriogenika i bank komórek Mikroskop odwrócony i mikromanipulator w pracy z oocytem Bioreaktory do komórek ssaczych i organoidów Elektroporator i nukleofektor: impuls, dostarczenie i żywy odzysk Kontrola jakości linii komórkowych Biobanki i identyfikowalność próbek
Infrastruktura laboratorium ›
Komory bezpieczeństwa biologicznego (BSC) Zamrażarki laboratoryjne Autoklaw i sterylizacja Woda laboratoryjna i przygotowanie pożywek Waga analityczna: minimalna naważka, wzorce i niepewność pH-metr i osmometr: dwa niezależne pomiary medium Instalacje gazowe, reduktory i monitoring atmosfery Koszty wejścia do badań
Przygotowanie próbek i sekwencjonowanie ›
Pipety i dozowanie Wirówki laboratoryjne Termocykler PCR, qPCR i ddPCR — trzy różne urządzenia pomiarowe Elektroforeza DNA i dokumentacja żeli Spektrofotometr, fluorometr i czytnik płytek — jak mierzy się ilość próbki Automatyczna stacja pipetująca: od programu do zwalidowanego transferu Homogenizator i sonikator: energia, rozdrobnienie i stan analitu Przenośny sekwenator nanoporowy: pojedyncza flow cell w laboratorium i terenie Wielostanowiskowy sekwenator nanoporowy: niezależne flow cells i wiele projektów Wysokoprzepustowy sekwenator nanoporowy: duże genomy i kohorty
Obrazowanie i cytometria ›
Mikroskopia, cytometria i sortowanie Cytometr przepływowy: od układu płynowego do mierzalnego sygnału Sorter komórek: czystość, odzysk i bezpieczeństwo sortowania Mikroskop fluorescencyjny: od fotonu do ilościowego obrazu Mikroskop konfokalny: pinhole, voxel i dawka obrazowania Kriostat i mikrotom: od bloku do wiarygodnego skrawka System obrazowania płytek i hodowli: od pola do serii
Metody i metrologia ›
Metrologia w laboratorium biologicznym Walidacja metody: zakres, liniowość, precyzja, odzysk i granice wykrywalności IQ, OQ i PQ: kwalifikacja aparatury i systemów Zapisy laboratoryjne i identyfikowalność wyniku
Odpowiedzialność
Etyka i prawo ›
Prawo wobec klonowania człowieka Dawstwo komórek, zarodki i świadoma zgoda Etyka zwierząt i zasada 3R
Bezpieczeństwo i rzetelność ›
Biosafety oparte na ocenie ryzyka Bezpieczeństwo chemiczne w laboratorium biologicznym Kriogenika, niedobór tlenu i gazy pod ciśnieniem GMO, wektory i bezpieczeństwo materiału zmodyfikowanego Odpady biologiczne, dekontaminacja i inaktywacja Incydent laboratoryjny i analiza przyczyn źródłowych Bezpieczeństwo danych genomowych Biosecurity i odpowiedzialne zarządzanie materiałem Powtarzalność, statystyka i efekt partii
My
Misja O nas Redakcja Legalność treści Polityka AI

Genetyka ogólna

Pojęcia i mechanizmy potrzebne do rozumienia dziedziczenia, zmienności, fenotypu oraz eksperymentów genomicznych.

  • Gen, locus, allel, genotyp i fenotyp

    Jak przejść od miejsca w genomie i wariantów sekwencji przez parę alleli, fazę i liczbę kopii do cechy mierzonej na poziomie cząsteczki, komórki oraz organizmu — bez mylenia genu z allelem i genotypu z przeznaczeniem.

  • Warianty genomu: SNV, indele, CNV i zmiany strukturalne

    Od jednonukleotydowej zmiany przez indele, powtórzenia i liczbę kopii po inwersje oraz translokacje: jak oddzielić wykrycie sygnału, rekonstrukcję wariantu, jego zapis i interpretację.

  • Mejoza, rekombinacja, sprzężenie i haplotypy

    Od parowania homologów, programowanych pęknięć DNA i crossing-over przez chiazmy oraz dwa podziały mejotyczne do fazy wariantów, map sprzężeń, haplotypów i analizy pokrewieństwa.

  • Dziedziczenie mendlowskie i czytanie rodowodów

    Jak przejść od praw segregacji i możliwych genotypów przez symbole, jakość fenotypu i konkurencyjne modele rodowodu do warunkowego ryzyka, badania segregacji oraz świadomego wyboru krewnych do testu.

  • Penetracja, ekspresywność, plejotropia i epistaza

    Cztery różne powody, dla których genotyp nie jest pełną przepowiednią: częstość ujawnienia fenotypu, zakres jego nasilenia, wpływ jednego locus na wiele cech oraz zależność skutku od innych loci.

  • Cechy wieloczynnikowe, odziedziczalność i wyniki poligenowe

    Od wariancji fenotypu i populacyjnego znaczenia odziedziczalności przez projekt GWAS, LD i fine-mapping do budowy, walidacji, kalibracji oraz ograniczeń wyników poligenowych.

  • Genetyka populacji: Hardy–Weinberg, dryf, dobór, migracja i struktura

    Jak przejść od liczenia alleli i oczekiwań Hardy’ego–Weinberga przez dryf, liczebność efektywną, migrację, dobór i inbred do interpretacji struktury, ancestry, baz częstości i różnorodności w ochronie gatunków.

polskie.ai payload.pl polskiatom.pl